De gemeente experimenteerde op twee plaatsen met het beïnvloeden van fietsgedrag.

En het blijkt te werken. Minder fietsers rijden door rood. En er wordt minder tegen de richting in gefietst. Later dit jaar beslist de gemeente over een vervolg op de experimenten om fietsen veiliger en prettiger te maken.

In een jaarlijkse enquête onder Rotterdammers geven de deelnemers fietsen in Rotterdam een zeven als rapportcijfer. Tegelijkertijd noemen zij gedrag van medefietsers al twee jaar als een grote ergernis. Daarom is de gemeente begonnen met experimenten om het gedrag positief te beïnvloeden. Rotterdam wil fietsen in Rotterdam nog aantrekkelijker maken. Sinds 2015 zijn verschillende verbeteringen ingevoerd. Er kwamen onder meer fietsenrekken op straat, comfortabeler fietspaden en kortere wachttijden voor verkeerslichten. Nu onderzoekt de gemeente dus ook of fietsers tot veiliger en prettiger gedrag te bewegen zijn.

Het eerste experiment ging over door rood fietsen; een grote ergernis voor andere weggebruikers. Maar het is ook een extra risico op ongelukken. Het experiment vond plaats in juni op het Eendrachtsplein. Bij het kruispunt fietst ruim een kwart van de fietsers door rood. Daarbij spelen voornamelijk drie factoren een rol:

  • risicoperceptie: fietsers onderschatten het risico van door rood fietsen
  • verveling: fietsers wachten niet graag op verkeerslichten
  • de sociale norm: fietsers kopiëren het gedrag van andere fietsers die door rood fietsen.

Twee borden zijn gebruikt om het gedrag te beïnvloeden. Een met de tekst: ‘Ook jij kan geschept worden door een auto. Dat bepaal je zelf. Wacht op groen.’ En het andere met: ‘Veruit de meeste Rotterdammers stoppen voor rood. Jij ook? Wacht op groen.’ Het eerste bord speelt in op de risicoperceptie, het tweede bord op de sociale norm. De borden hingen gedurende vier dagen om en om een half uur aan het verkeerslicht. Om te bepalen wat het effect is van de borden, zijn ze ook een aantal keer weggehaald. Tegelijkertijd is het gedrag van 2.625 fietsers geobserveerd. De resultaten zijn veelbelovend: bij het bord dat op de risico’s wijst nam het aantal roodfietsers af met 49,7 procent. Bij het bord met de sociale norm was de daling 48,7 procent. Er is aanvullend onderzoek nodig om te kijken of dit effect op de lange termijn aanhoudt.

Bron&foto: gemeente Rotterdam/Dijksterhuis & Van Baarn

Deel dit artikel